Hoe jij je steentje kan bijdragen aan een groenere toekomst

Het staat buiten kijf dat we structurele veranderingen nodig hebben van de overheid indien we de opwarming van de aarde willen beperken. Maar voor een duurzamere samenleving kan naast de cruciale grootschalige shift van de de overheid en de industrie, een individuele shift ook helpen. We dragen namelijk allemaal bij aan de opwarming van de aarde door de som van al onze acties. Als we het privilege hebben ons consumptiegedrag aan te passen, kunnen we grotere bedrijven beïnvloeden zodat ze meer duurzaam worden. Daarnaast heb je een grote invloed op je naasten: zo kan je in je familie en vriendengroep het voorbeeld geven op naar een groenere toekomst.

Hoe begin je daaraan? Ten eerste is het belangrijk dat we ons realiseren dat het klimaat hand in hand gaat met ons welzijn als mens. Geen vrijheid of gelijke rechten zonder een gezond klimaat. Dit betekent dat feminisme ook intersectioneel moet zijn op het vlak van milieu. Daarnaast zijn er praktische stappen die we kunnen ondernemen: dingen waarmee je vandaag al kan beginnen. Een vegaburger bij het avondeten of even het park in tijdens je pauze: groen doen hoeft niet moeilijk te zijn!

1. Kijk naar de opwarming van de aarde met een intersectionele blik

Intersectionaliteit zorgt ervoor dat we samen sterker staan en naar een gemeenschappelijk doel toewerken. Een ‘single issue movement’ is de milieubeweging immers niet. We ondervinden verschillende vormen van onderdrukking onder één overkoepelend systeem en alles is verbonden met elkaar. Wat de opwarming van de aarde betreft, is het cruciaal dat we blijven vechten voor onze rechten als vrouw (lees hier meer over ecofeminisme).

Het is meer dan normaal om prioriteiten te stellen en meer energie te stoppen in één cause of movement dan de andere. Maar het is goed om te weten dat hetgeen waarvoor we strijden, niet op zichzelf staat. Het kan geen kwaad bewust te zijn van de andere vormen van onderdrukking waarmee het verbonden is. Een single issue vorm van feminisme komt voort uit privilege. Je kan het je dus veroorloven om enkel aan bepaalde vormen van onrecht te denken. Intersectionaliteit gaat juist over rechtvaardig en inclusief zijn. Voor een intersectioneel feminisme moeten we de zorg voor het milieu erbij betrekken.

2. Gebruik mindfulness als tool om je gewoontes te doorbreken

Greta Gaard, een schrijfster en professor wier werk als één van de eersten queer theory, veganisme en ecologie integreerde, maakt in haar lessen gebruik van mindfulness om terug in aanraking te komen met gevoel voor empathie. Ze vertelt dat ze bij studenten in haar lessen ziet hoe de empathie steeds wegvalt als het gaat over het eten van dieren. Naar eigen zeggen krijgt ze dezelfde soort respons van de studenten als de respons die witte mensen gebruiken om de empathie voor mensen van een ander ras to blokkeren. Gaard maakt nu haar carrière van het uitzoeken hoe ze studenten terug in touch kan brengen met hun empathie, en boekt succes door middel van mindfulness.

Mindfulness draait heel erg om het terugbrengen van je aandacht naar het hier en nu. Je gaat doorheen de dag op een bewuste manier en brengt momenten van stilte aan in je leven. Hoe meer je mindfulness in je dagelijks leven kan implementeren, hoe meer rust in je hoofd. Het kan een tool zijn om jezelf eraan te herinneren wat er voor jou nou echt toe doet. Door stil te staan bij je gedragspatronen, kan je ze veranderen.

Het is moeilijk om niet toe te geven aan de druk van onze kapitalistische maatschappij en het idee van ‘nooit genoeg’ los te laten. Dat idee drijft echter onder andere ons koop- en consumptiegedrag, en hierdoor onze ecologische voetafdruk. Door te blijven hangen in routine en ingesleten normen, missen we de kans om onze eigen manier van leven te herzien. Mindfulness kan hierbij een handje helpen.

3. Wat je eet is ook een vorm van activisme

Je kunt het eten van uitsluitend plantaardig voedsel zien als een boycot van de vleesindustrie en dus deels het kapitalistische systeem. Door geen dierlijke producten te eten, boycot je voeding en goederen die totstandkomen door onderdrukking en vervuiling van de planeet. Zo zorgt de vee-industrie voor meer CO2 uitstoot dan al het transport bij elkaar. Bovendien verbruikt de productie van vlees erg veel water. Elke keer dat je er dus voor kiest om vegan te eten, kies je tegen de opwarming van de aarde en voor rechtvaardige voedselproductie.

Bovendien, hoe meer mensen veganistisch gaan eten, hoe goedkoper het wordt. Als we de financiële mogelijkheden en keuzevrijheid – het privilege – hebben om te kopen wat we willen, hebben we de verantwoordelijkheid slim om te gaan met onze kracht als consument. Geld is namelijk onze stem in de winkel.

Is veganisme enkel voor rijke mensen?

Veganisme wordt vaak gezien als een wit privilege en geassocieerd met rijke, witte mensen. Terwijl de onderdrukking van dieren juist is ontstaan in de context van kolonialisme, de patriarchie en white supremacy. Veganisme is niet verbonden aan huidskleur. Jouw toegang tot bepaalde voeding en dus je vermogen om plantaardig te eten is wel verbonden aan privilege. Overigens hoeft een vegan lifestyle in Nederland niet duur te zijn. De basis van een vegan dieet zijn groenten, linzen, bonen, granen en noten. Allemaal voeding die je hier relatief goedkoop kunt vinden. Al die prijzige extra’s (vegan sushi, superfoods, vegan cheese) zijn leuk voor af en toe, maar absoluut niet noodzakelijk. In ieder geval helpen alle beetjes. Als je af en toe vlees en zuivel laat staan, maak je al een groot verschil.

Je kan bijvoorbeeld beginnen met een dag per week vlees en/of zuivel te laten staan en voor die dag een speciaal, nieuw recept uit te zoeken. Als je vrienden hebt die dezelfde uitdaging aangaan, wordt het nog leuker. Of zoek een alternatief voor je favo snack: een taco met bonen in plaats van vlees, een plantaardige burger met eivrije mayo of een vegan chocoladetaart. Zo leer je ook leuke nieuwe eettentjes kennen!

4. Ga weer oldschool naar de markt

Niet alleen wat we eten, maar ook hoe dat eten verpakt wordt heeft een invloed op het klimaat. Hoe vermijd je al dat extra plastic? Je kan naar de verpakkingsvrije winkel gaan, moest je die hebben in je omgeving. Maar met een beetje creativiteit kan je op vele plekken best wat plastic vermijden. Op de markt kan je vaak goedkope groente en fruit vinden zonder verpakking. Neem je eigen tote bag mee en een paar kleinere, stoffen tasjes of papieren zakjes voor bijvoorbeeld champignons of noten. Als je kiest voor bonen of linzen in glazen potten, kan je die erna uitspoelen en bijhouden. Zo kan je voeding meenemen op een manier die zowel goed is voor het milieu als voor je portemonnee! Een drinkfles is ook een musthave. Je kan een mooie glazen fles van bijvoorbeeld sap bijhouden en die elke dag meenemen. Of kies voor je eigen thermoskan. Bij vele koffietentjes en smoothiebars kan je gewoon vragen of ze je drankje naar keuze daarin doen – soms zelfs met extra korting.

5. Ga de natuur in om je verbonden te voelen

Eén van de meest krachtige manieren om te ontspannen is de natuur ingaan. Er zijn dan ook steeds meer studies die bevestigen hoe gezond het voor ons is om tijd door te brengen in het groen. Bovendien, omringd door de natuur, wordt het vaak meteen duidelijk waarom het belangrijk is om het klimaat te beschermen. Je voelt je weer onderdeel van één groot ecosysteem en realiseert je dat we niet zonder de natuur kunnen. Uit onderzoek blijkt dat het ervaren van zo’n ontzag een vitale sociale functie heeft; mensen worden er namelijk genereuzer van. Ze beseffen dat ze deel zijn van een geheel en richten zich meer op het welzijn van anderen.

6. Onderschat de kracht van self care niet

Al het nieuws over de opwarming van de aarde kan ons soms overweldigen en overprikkelen. We kunnen ons machteloos voelen door ons gebrek aan invloed en boos zijn als structurele veranderingen van de overheid of grote bedrijven uitblijven. Steeds blijven strijden tegen onderdrukking vergt ongelooflijk veel energie en soms wordt het allemaal even te veel. Op dit soort momenten is self care extra belangrijk. 

We weten dat de klimaatverandering onze fysieke gezondheid zal beïnvloeden – slechte luchtkwaliteit is bijvoorbeeld gelinkt aan luchtwegaandoeningen. Maar ook onze mentale gezondheid zal lijden onder de opwarming van de aarde. Een studie die meer dan 2 miljoen mensen voor 10 jaar volgde, vond dat verhoogde temperaturen en lange periodes van regen het risico op mental health issues vergroten. De drastische weersveranderingen in de toekomst zullen mensen kwetsbaarder maken voor onder andere depressie en angststoornissen.

In deze tijden is self care dus geen overbodige luxe. Behandel jezelf met liefde en doe waar jij nood aan hebt. Een gevoel van verbondenheid met anderen is ook belangrijk. Zo herinner je jezelf eraan dat je er niet alleen voor staat.

conclusie

Heb je intussen behoefte om een analyse van je leefstijl zwart op wit te zien staan? Eén manier om instant met je neus op de feiten gedrukt te worden is alvast deze footprint calculator (http://www.footprintcalculator.org/). De test berekent hoeveel planeten we nodig zouden hebben als iedereen op jouw manier leeft. Een eye-opener! Vele dingen kan je op dit moment in Nederland waarschijnlijk niet veranderen, zoals het soort huis waarin je woont. Andere dingen zoals iets vaker de fiets nemen, zijn wel haalbaar.

Onze identiteit is gefundeerd op het feit dat we onderling verbonden zijn. We zijn allemaal deel van het ecosysteem op de aarde; een planeet met andere mensen, dieren, planten, water en vuur, aarde en lucht… We hebben alle andere soorten nodig en moeten ervoor zorgen dat zij gerespecteerd worden, en dat hun habitat beschermd wordt. Als we de natuur verwoesten, verwoesten we onszelf.

Laten we dus met z’n allen de handen uit de mouwen steken en doen wat belangrijk is. Soms is het inderdaad moeilijk om vast te blijven houden aan hoop. We hebben sowieso nooit in de hand hoe de toekomst zal verlopen. Maar we kunnen op dit moment wel voldoening vinden in het feit dat we doen what matters en in het ontmoeten van elkaar op ons gedeelde pad.

Share this post

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Over spelling en interpunctie

Vrouwengereedschap wordt onderhouden door vrijwilligers. Naast het bijhouden van deze website en social media kanalen, hebben wij allen ook een full-time baan. Daarom kan het voorkomen dat er hier en daar spellings- of interpunctiefouten in onze tekst staan. En dat vinden wij helemaal niet erg! Zolang onze stukken leesbaar zijn en de boodschap duidelijk is, maken wij ons geen zorgen over een foutje. Hopelijk jij ook niet ;)