Dit deed een andere genderrol aannemen met me

Als contemporary danser word je wel vaker gevraagd jezelf te transformeren tot iets of iemand waarmee je niet zo bekend bent. Toch had ik nog nooit zo’n grote uitdaging gehad als deze: een hele voorstelling meedansen vermomd als man.

Biologisch gezien ben ik geboren als vrouw en daarmee identificeer ik me ook. Je zou zelfs kunnen zeggen dat ik een stereotype girly meisje ben: qua enorme voorliefde voor roze, maar ook qua looks. Toen ik auditie deed voor deze productie en bij de laatste vier meisjes overbleef, vertelde de choreograaf me dat het voor mij wel het lastigst zou worden, omdat ik zozeer aan de andere kant van het spectrum zat. Maar dat vond hij juist interessant! Dat ik er zo typisch girly uitzag en toch per se wilde bewijzen dat ik een man was (in mijn rol). Uiteindelijk werd ik uitgekozen en begon ik aan het avontuur: drie cismannen en ik, met plaksnor en baard.

Door zoveel tijd te spenderen als one of the guys, heb ik heel wat ontdekt over mezelf en over mijn vrouw-zijn. Dit waren voor mij de grootste eye-openers.

1. IK KAN ‘MOOI’ ZIJN OP VERSCHILLENDE MANIEREN

Dit dansstuk, genaamd Romeo, Romeo, Romeo, gaat over versieren en hoe dans steeds een uitdrukking is van de wens om dichter bij iemand te komen. (Denk aan je laatste keertje uitgaan!) De voorstelling draait om interactie met het publiek; wij zijn de Romeo’s en elk lid van het publiek is een Julia. Het stuk is best intiem, aangezien we dansen voor en praten tegen individuele mensen in het publiek, in een poging hen te versieren. Voor mij was dit een enorm grote uitdaging; normaal gezien versier ik iemand als cisvrouw. Tot mijn ontdekking ga ik dan ook juist extra vrouwelijk dansen, omdat dat in society – en in mijn hoofd – wordt gezien als aantrekkelijk. Nu moest ik leren aantrekkelijk te zijn als man. Help!

Door mezelf als man op het podium te zetten, moest ik de controle laten gaan om mooi te willen zijn op een manier die verwacht wordt van vrouwen. Ik kreeg drie verschillende plaksnorren en een baard, ik sprak met een lagere stem, ik moest op een andere manier bewegen dan ik gewend was. Goodbye elegante, vrouwelijke dansmoves waarvan ik wist dat ik ze mooi uitvoerde. Maar ook: hello, hele nieuwe kant van mezelf. Voor dit project voelde ik zo vaak een maatschappelijke druk om ‘mooi’ te zijn – welke vrouw niet? Nu begon ik me af te vragen: waarom, en voor wie eigenlijk? Waarom voel ik me ‘lelijk’ als ik niet voldeed aan het standaard schoonheidsideaal? Hoe komt het dat ik mijn schoonheid associeer met mijn waarde als mens? Door dit project kon ik ‘schoonheid’ uiteindelijk veel breder interpreteren en vond ik een grote vrijheid daarin. Schoonheid uit zich op zoveel manieren, en bevindt zich bovendien in the eye of the beholder! Ik weet nu dat ik niet minder waard ben als ik niet voldoe aan de ideale look van het moment. Ik kan het sneller loslaten. Als we allemaal onze persoonlijke relatie met schoonheid en het schoonheidsideaal in vraag beginnen te stellen, kunnen we langzaamaan veranderen. Dit kan je nagaan bij jezelf: leg je ook zo’n druk op jezelf om er mooi uit te zien? En koppel je dit aan je waarde als mens? Zo ja, klopt dat eigenlijk wel?

2. MANNEN ZIJN OOK ONZEKER

De dansvoorstelling speelt heel erg met het spectrum tussen butch en femme; daarnaast komt kwetsbaarheid versus toxic masculinity aan bod. Niet alleen vrouwen, maar ook mannen lijden onder de standaard van macho man. Dit wordt prachtig verhaald in de documentaire The Mask You Live In (een aanrader!). Ieder mens wilt graag geliefd worden en we hebben allemaal onze onzekerheden. Door over zulke intieme onderwerpen te praten tijdens onze repetities, ontdekte ik dat we op dit vlak allemaal gelijk zijn.

Ook mannen die ik op het eerste zicht macho acht, hebben een kwetsbare kant. Als maatschappij doen we er goed aan om die kant in mannen te erkennen en aan te moedigen. Dat is ook feminisme. Als mannen minder druk voelen om zich steeds in dat macho keurslijf te wurmen, komt er meer ruimte voor een open en individualistische interpretatie van het gender waarmee je je identificeert. Bovendien; die hele machocultuur leert mannen om op een schadelijke manier met vrouwen om te gaan. Als we ertegen willen ingaan, zullen we onze verwachting van de typische man bij mogen schaven!

3. ALS VROUW HEB IK EEN BIJZONDERE PLAATS IN DE WERELD

Als vrouw in een mannenrol had ik steeds het gevoel dat ik in plaats van honderd procent, tweehonderd procent moest geven – het dubbele van de mannen. Zij waren immers al man, en dansten dan het stuk. Ik moest telkens die twee stappen maken. Daarbij komt het feit dat ik fysiek heel erg uitgedaagd was om te bewegen als een man, met de bijbehorende kracht en atletiek. Ook het doelpubliek was moeilijk: in het algemeen vallen de meeste mensen in het publiek op een man of vrouw, niet per se een vrouw met een snor. Daarmee hebben sommige mensen het toch moeilijk. Ik moest dus extra mijn best doen het publiek te charmeren.

Uiteindelijk was de struggle in deze rol, het dubbel werk, erg symbolisch voor me. Als vrouw heb ik het idee dat we soms zo hard ons best doen om ons aan te passen aan een mannenwereld. We willen gelijke rechten. Eén van de manieren waarop we die proberen te verkrijgen is door onszelf in te passen in deze patriarchale maatschappij. Met alle moeilijkheid en pijn van dien. Wat als de maatschappij meer zou toegroeien naar vrouwen? Wij vrouwen hebben namelijk onze eigen, bijzondere bijdrage; eentje die niet vervangen kan worden door een man. Met deze rol kon ik alleszins tenminste één vrouwelijk perspectief in een mannenwereld bieden. Ongeacht onze genderidentiteit, we hebben allemaal onze waarde op deze wereldbol. Wat als we ons niet telkens aanpassen aan de mannen en onze eigen kracht waarderen?

 

Foto door Jonas Kambli

4. IK MAG RUIMTE INNEMEN

Met slechts vier man op podium, heb je veel ruimte om in te vullen. Ik kon mezelf niet verstoppen achter mijn mannelijke collega’s en deze voorstelling vroeg, op momenten, een meer dan gezonde dosis zelfvertrouwen. Met de vrijheid om er op een voor mij ongewone manier aantrekkelijk uit te mogen zien, kwam ook de toestemming om meer ruimte te mogen innemen. Deze vrijheid en toestemming kwam van mezelf! Ik moest mijn vastgeroeste ideeën over mijn eigen uiterlijk en plaats als vrouw loslaten.

Terwijl ik in de voorstelling een meer assertieve kant kon laten zien, werd ik ook assertiever in mijn dagelijkse leven. Onbewust associeerde ik assertiviteit toch meer met mannen, merkte ik nu, en plaatste ik mezelf vaak onder mannen. Aangezien ik geneigd ben mensen te pleasen, vond ik het soms moeilijk voor mezelf op te komen. Aan het einde van alle repetities, begon ik te merken dat ik daar minder en minder moeite mee had. Voor de eerste keer durfde ik boos te zijn op een bepaalde geliefde; durfde ik te vragen wat ik verdiende. Ik realiseerde me dat ik, net als elk mens, het recht heb om mijn mening te uiten. En dat mijn mening niet minder waard is dan die van iemand anders. Hoe komt het toch dat de meeste vrouwen, althans in mijn omgeving, daar meer moeite mee lijken te hebben dan de mannen? Of mijn newfound freedom nou komt door de omgang met zoveel mannen, mijn ervaring op toneel die zich uitte in de rest van mijn leven, of door de zoektocht naar mijn mannelijke kant: ik ontvang het met open armen!


Uiteindelijk heb ik tijdens het dansen van dit stuk een enorme vrijheid ervaren, die zich verspreidde naar de rest van mijn leven. De vrijheid om niet altijd standaard mooi en sexy te zijn, assertief en boos op z’n tijd. Meer zelfvertrouwen. Tot mijn grote verbazing vonden de mensen om me heen me nog steeds leuk! Zij zagen ook dat ik meer confidence kreeg. Ik had zelfs tijdens elke voorstelling chance in het publiek! Waar het natuurlijk echt om draait, is persoonlijke vooruitgang. Ik ontdekte dat het mogelijk is je ietwat te bevrijden van de druk die de maatschappij op ieder van ons legt, rond gender en identiteit. Als cisgender personen, kunnen wij ook onze ideeën herdefiniëren en experimenteren met de uiting van ons gender. Gender is geen hokje, laat staan een one size fits all. Hoe zit het bij jou? Wat voor ideeën heb jij qua genderidentiteit? Welke zijn je opgelegd door society? En welke druk zet je op jezelf?

Share this post

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Over spelling en interpunctie

Vrouwengereedschap wordt onderhouden door vrijwilligers. Naast het bijhouden van deze website en social media kanalen, hebben wij allen ook een full-time baan. Daarom kan het voorkomen dat er hier en daar spellings- of interpunctiefouten in onze tekst staan. En dat vinden wij helemaal niet erg! Zolang onze stukken leesbaar zijn en de boodschap duidelijk is, maken wij ons geen zorgen over een foutje. Hopelijk jij ook niet ;)